Tàu thăm dò InSight hạ cánh thành công xuống bề mặt sao Hỏa, một kỷ nguyên mới vừa mở ra

     Sống sót sau khi đi qua bầu khí quyển vô cùng khắc nghiệt của sao Hỏa với nguy cơ bị thiêu rụi bất cứ lúc nào, InSight - tàu thăm dò mới nhất của NASA cuối cùng cũng đã hạ cánh an toàn xuống bề mặt hành tinh Đỏ. Lịch sử ngành hàng không vũ trụ rõ ràng vừa ghi nhận một cột mốc mới, nhưng nhiệm vụ dự kiến kéo dài 2 năm chỉ mới bắt đầu - một sứ mệnh đúng vơi cái tên của con tàu: khám phá những điều chưa biết bên dưới lòng đất của sao Hỏa.

     Sau 6 tháng rưỡi dài đăng đẳng lang thang ngoài vũ trụ, InSight tiếp cận bầu khí quyển sao Hỏa ở vận tốc lên đến hơn 19.312 km/h, lao xuống với góc nghiêng phù hợp trước khi giảm xuống chỉ còn khoảng 8 km/h và cuối cùng là dừng hẳn khi đổ bộ xuống bề mặt. Để cho pha hạ cánh diễn ra nhẹ nhàng, InSight khi đạt đến một độ cao nhất định sẽ tự động kích hoạt hệ thống dù siêu âm, xử lý dữ liệu thu được từ các radar và vận hành các động cơ phản lực đúng thời điểm. Thực tế cho thấy quá trình đổ bộ diễn ra trong vòng chưa đến 7 phút nhưng nó được xem là “7 phút kinh khủng” nhất đối với cả bản thân con tàu và những người đứng sau sứ mệnh mà nó đang đảm trách.

     Trong quá trình lao xuống với tốc độ điên cuồng, có 2 phi thuyền nhỏ nằm trên quỹ đạo của sao Hỏa “chứng kiến” và ghi nhận lại toàn bộ dữ liệu về pha hạ cánh lịch sử của InSight. Thật ra, những thiết bị thăm dò này chính là vệ tinh MarCO được phóng lên cùng lúc với InSight hồi tháng 5 vừa rồi tại bệ phóng đặt ở bang California (Mỹ). Được phát triển dựa trên CubeSats, 2 vệ tinh này có hình dáng của những khối vuông với chiều dành cạnh cỡ 10 cm. Tham gia nhiệm vụ này, CubeSats lần đầu tiên được tiến vào không gian sâu. Trong suốt chặng đường đi đến sao Hỏa, InSight nhiều lần gửi tín hiệu cho MarCO. Hai vệ tinh này sau đó chịu trách nhiệm giải mã và gửi thông tin về lại trạm kiểm soát mặt đất. Việc này giúp các kỹ sư tại NASA nắm rõ hơn họ cần phải làm gì để giúp cho quá trình hạ cánh diễn ra một cách thuận lợi nhất.

     Trong màn hạ cánh vừa rồi, ngay thời điểm InSight chạm mặt đất, tàu đổ bộ đã gửi một tín hiệu ban đầu về lại Trái Đất, cho biết tàu thăm dò đã đáp xuống trong trạng thái an toàn va nguyên vẹn. 7 phút sau, phi thuyền dùng kênh phát tín hiệu mạnh hơn để truyền về mặt đất, xác nhận lại tín hiệu trước đó là chính xác. Trong vòng 3 tiếng kể từ khi tín hiệu đầu tiên gửi về, các phi thuyền đa năng thuộc chương trình Mars Reconnaissance Orbiter hiện đang nằm ở quỹ đạo sao Hỏa sẽ tiếp tục đưa về Trái Đất các dữ liệu ghi lại quá trình hạ cánh, nhằm đảm bảo mọi thứ không có vấn đề gì.

     Nhiệm vụ kế đến của InSight chính là nó phải tự khởi động các motor để mở những tấm pin mặt trời ra - đây là thứ không thể thiếu đối với bất kỳ tàu thăm dò nào hoạt động trên hành tinh khác. Nếu không có các tấm pin, không có năng lượng để vận hành thiết bị điện, sẽ không có một sứ mệnh nào được hoàn thành. Mars Odyssey - phi thuyền được phóng lên quỹ đạo sao Hỏa từ năm 2001 hiện đang bay ngang qua khu vực của InSight để xem các tấm pin mặt trời đã bung ra chưa và thông tin sẽ được gửi về cho các kỹ thuật viên ở NASA trong vòng 5 tiếng rưỡi.

     Nếu thành công, InSight đã có thể “xắn tay” vào để thực hiện những nhiệm vụ mà nó được lập trình để tiến hành. Sứ mệnh của InSight chính là ghi nhận lại những đợt Marsquakes (động đất trên sao Hỏa) nhằm thu sóng âm từ những sự kiện này, với mục đích cuối cùng là khám phá những bí mật bên dưới lòng đất sao Hỏa.

     Theo kế hoạch, trong vòng 2-3 tháng nữa, một cánh tay robot trên InSight sẽ bắt đầu chuyển 2 “dụng cụ lao động” của nó ra ngoài, đó chính là một thiết bị đo địa chấn và một máy khoan. Máy đo địa chấn sẽ chịu trách nhiệm “nghe” những trận động đất, trong khi thiết bị khoan sẽ bắt đầu khoan xuống độ sâu khoảng gần 4,9 mét so với bề mặt, sau đó tiến hành đo đạc nhiệt độ. Trong vài tháng tới, InSight sẽ bắt đầu công cuộc khám phá và cung cấp cho chúng ta thông tin chưa từng có về những gì có bên dưới bề mặt sao Hỏa.